Air Shower Room (ห้องเป่าลมสะอาด) คือห้องล็อคอากาศ (Airlock Chamber) ที่บุคลากรต้องผ่านก่อนเข้าห้องคลีนรูมทุกครั้ง อากาศความเร็วสูง (≥25 m/s) จากหัวฉีด HEPA-Filtered พ่นใส่ร่างกายและชุดเครื่องแบบทุกด้านเป็นเวลา 15–30 วินาที เพื่อ กำจัดฝุ่น เส้นผม เส้นใย และ Particle ขนาด ≥0.3 ไมครอน ออกจากพื้นผิวก่อนเข้าพื้นที่ควบคุม
Air Shower Room เป็น First Line of Defense ของระบบคลีนรูม — ทำงานก่อนที่ประตู PVC ความเร็วสูงจะเปิด บุคลากรที่ผ่านห้อง Air Shower แล้วนำฝุ่นเข้าห้องได้น้อยกว่าบุคลากรที่ไม่ผ่านถึง 90–95% ตาม IEST (Institute of Environmental Sciences and Technology) Standard
Air Shower Room ทำงานอย่างไร
ขั้นที่ 1 — เข้าห้อง: ประตูด้านนอกเปิด ด้านในล็อค
ระบบ Electromagnetic Interlock ป้องกันไม่ให้ประตูทั้งสองด้านเปิดพร้อมกัน เมื่อบุคลากรเข้าจากด้านนอก ประตูด้านในจะล็อคอัตโนมัติ — หลักการเดียวกับ Airlock ในยานอวกาศ ป้องกันการนำอากาศ Uncontrolled เข้าสู่ Clean Zone โดยตรง
ขั้นที่ 2 — Blow Cycle: พ่นลม HEPA 15–30 วินาที
ภายในห้อง หัวฉีดแรงดัน (Nozzle) 12–24 หัว ทั้งด้านข้างและเพดาน พ่น อากาศสะอาด HEPA H13 ความเร็ว ≥25 m/s ผ่านร่างกายและชุดบุคลากร ฝุ่นและ Particle ที่หลุดออกมาจะถูกดูดกลับผ่าน Floor-Level Return Filter ไม่สะสมในห้อง ระยะเวลา Blow Cycle ตั้งค่าได้ 15–30 วินาที ผ่าน PLC Controller
ขั้นที่ 3 — เข้าคลีนรูม: ประตูด้านในเปิด
เมื่อ Blow Cycle ครบ ประตูด้านในปลดล็อคอัตโนมัติ บุคลากรเข้าสู่คลีนรูมได้โดยนำฝุ่นน้อยที่สุด ประตูด้านในปิดก่อนที่ประตูด้านนอกจะเปิดรอบถัดไป — ระบบ FIFO (First In First Out) ช่วยรักษา Positive Pressure ของคลีนรูมตลอดเวลา
สเปคทางเทคนิค Air Shower Room
| รายการ | รุ่น 1–2 คน (Single) | รุ่น 4–8 คน (Double) |
|---|---|---|
| ขนาดภายนอก (W×D×H) | 1,500 × 1,000 × 2,100 mm | 2,000 × 2,000 × 2,100 mm |
| ขนาดภายใน | 800 × 1,000 × 1,950 mm | 1,300 × 2,000 × 1,950 mm |
| จำนวนหัวฉีด (Nozzle) | 12 หัว | 24 หัว |
| ความเร็วลม (Air Velocity) | ≥25 m/s ±20% | |
| ประสิทธิภาพการกรอง | HEPA H13 — 99.99% ที่ขนาด ≥0.3 ไมครอน | |
| ตัวเลือก Filter | H14 (99.995%) / ULPA U15 (99.999%) สำหรับ ISO Class 3–4 | |
| ระยะเวลา Blow Cycle | 15–30 วินาที (ตั้งค่าได้) | |
| วัสดุโครงสร้าง | Electro-Galvanized Steel + Epoxy Coating | |
| ตัวเลือกวัสดุ (Pharma/Food) | Stainless Steel 304 ทั้งหมด | |
| ระบบล็อคประตู | Electromagnetic Interlock (ป้องกันเปิดพร้อมกัน) | |
| ประตู | Swing Door บานกระจก / ตัวเลือก: Sliding / High-Speed Shutter | |
| ระบบควบคุม | PLC Controller + Digital Timer | |
| ไฟฟ้า | 220 VAC / 50 Hz | |
| ISO Class ที่รองรับ | ISO Class 4–8 (ขึ้นกับ Filter Grade) | |
อุตสาหกรรมที่ต้องใช้ Air Shower Room
โรงงานยา / ยาฉีด / วัคซีน (Pharmaceutical)
ห้อง Aseptic Filling และ Lyophilization ต้องการ ISO Class 5 (Grade A/B) ตามมาตรฐาน EU GMP Annex 1 ปรับปรุง 2022 ซึ่งกำหนดให้บุคลากรทุกคนผ่าน Airlock ก่อนเข้า Air Shower ที่มี HEPA H14 เป็น Barrier ที่ขาดไม่ได้ก่อนเข้าห้อง Aseptic
โรงงานชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ / เซมิคอนดักเตอร์
Wafer Fab และ Display Panel ผลิตที่ ISO Class 3–5 ฝุ่นขนาด 0.1–1.0 ไมครอนทำให้ Yield Rate ตกได้ทันที Air Shower ที่ใช้ ULPA U15 Filter (99.999% ที่ 0.12 ไมครอน) เป็นมาตรฐานในโรงงาน TSMC, Samsung, และ BOE-Grade ที่ตั้งอยู่ในไทย
โรงงานอาหาร / เครื่องดื่ม / Aseptic Packaging
สายการผลิต UHT, Aseptic Filling และ Ready-to-Eat ต้องการ ISO Class 7–8 Air Shower กรอบ Stainless 304 ทำความสะอาดได้ทุกจุด ทนต่อน้ำยา CIP/SIP และมาตรฐาน HACCP / BRC Food Safety รองรับได้อย่างครบถ้วน
โรงพยาบาล / ห้องผ่าตัด / ห้อง ICU
ห้องผ่าตัด (Operating Theatre) ต้องการ ISO Class 5–6 เพื่อลดความเสี่ยงติดเชื้อหลังผ่าตัด (Surgical Site Infection – SSI) Air Shower ที่ติดตั้งก่อนเข้า OR ช่วยลด Bioburden จากเจ้าหน้าที่ได้อย่างมีนัยสำคัญ
โรงงานเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
สาย GMP ของไทย อย. ต้องการการควบคุม Microbial Contamination โดยเฉพาะในห้อง Filling และ Packaging Sterile Cosmetics — Air Shower ช่วยให้โรงงานผ่าน GMP Audit ของ อย. และ ISO 22716 (GMP for Cosmetics) ได้
เลือก Filter Grade ตาม ISO Class ที่ต้องการ
| ISO Class | อุตสาหกรรม | Filter ที่เหมาะสม | ประสิทธิภาพ |
|---|---|---|---|
| ISO Class 3–4 | Semiconductor Wafer, MEMS | ULPA U15 | 99.999% ที่ ≥0.12 µm |
| ISO Class 5–6 | Pharma Aseptic, OR, Vaccine Fill | HEPA H14 | 99.995% ที่ ≥0.3 µm |
| ISO Class 7–8 | Food, Cosmetics, Electronics Assembly | HEPA H13 | 99.99% ที่ ≥0.3 µm |
ใช้คู่กับประตู PVC ความเร็วสูงเพื่อระบบคลีนรูมสมบูรณ์
Air Shower Room ทำงานร่วมกับ ประตู PVC สำหรับห้องคลีนรูม ได้อย่างสมบูรณ์แบบ — Air Shower คือ First Barrier กำจัดฝุ่นจากบุคลากร, ประตู PVC คือ Second Barrier รักษา Positive Pressure ของห้อง ระบบทั้งคู่เป็น Best Practice สำหรับ ISO Class 5–7 ที่ปฏิบัติกันทั่วโลก
คำถามที่พบบ่อย — Air Shower Room
Air Shower Room กับ Air Lock ต่างกันอย่างไร?
Air Lock (หรือ Pass-Through) คือห้องกั้นอากาศระหว่างสองพื้นที่ — มีประตูสองด้านแบบ Interlock แต่ไม่มีระบบเป่าลม Air Shower Room คือ Air Lock ที่มีหัวฉีดลม HEPA เพิ่มเติม ทำให้กำจัดฝุ่นจากบุคลากรได้ด้วย สำหรับ ISO Class 7–8 มักใช้ Air Lock พอ แต่ ISO Class 5–6 ต้องการ Air Shower
Air Shower Room ต้องการพื้นที่เท่าไหร่?
รุ่นมาตรฐาน 1–2 คน ใช้พื้นที่เพียง 1.5 × 1.0 เมตร (พื้นที่ฐาน 1.5 ตร.ม.) เหมาะสำหรับทางเดินมาตรฐาน รุ่น 4–8 คนใช้พื้นที่ 2.0 × 2.0 เมตร สำหรับโรงงานที่มีบุคลากรเข้า-ออกพร้อมกันหลายคน หากพื้นที่จำกัดมาก มีรุ่น Corner Model ที่ติดตั้งมุม 90° ได้
กินไฟมากไหม? คำนวณค่าไฟได้อย่างไร?
รุ่น 1–2 คน ใช้ไฟฟ้าประมาณ 1.5–2.5 kW ขณะทำงาน (Blow Cycle 25 วิ/รอบ) คิดเฉลี่ยโรงงานที่มีบุคลากรเข้า 200 คน/วัน × 3 กะ = 600 รอบ/วัน ใช้ไฟฟ้าประมาณ 1–2 หน่วย/วัน หรือราว 30–60 บาท/วัน — ต้นทุนน้อยมากเมื่อเทียบกับมูลค่าผลิตภัณฑ์ในห้องคลีนรูม
ต้องบำรุงรักษาอย่างไร?
การบำรุงรักษาหลัก 3 อย่าง: (1) เปลี่ยน Pre-Filter ทุก 1–3 เดือน (ขึ้นกับฝุ่น); (2) เปลี่ยน HEPA Filter ทุก 2–3 ปีหรือเมื่อ Pressure Drop เกินกำหนด; (3) ทดสอบ Filter Integrity (DOP/PAO Test) ปีละครั้ง ทีม XEKA มีบริการ PM Contract สำหรับโรงงานที่ต้องการ
สั่งทำขนาด Custom ได้ไหม?
ได้ สำหรับโรงงานที่ต้องการขนาดพิเศษ เช่น ประตูสำหรับรถเข็น (Wheelchair Accessible), ขนาดที่รองรับชุด Coverall พิเศษ, หรือความสูงมากกว่า 2.1 เมตร — ทีมวิศวกรของ XEKA รับออกแบบ Custom Size โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มสำหรับออเดอร์ตั้งแต่ 3 ตัวขึ้นไป
ติดตั้งในอาคารที่มีอยู่แล้วได้ไหม โดยไม่ต้องรื้อผนัง?
ได้ Air Shower Room มาพร้อมโครงสร้างสำเร็จรูป (Modular Prefab) ที่ประกอบได้ในพื้นที่แคบ ไม่ต้องเทคอนกรีต ไม่ต้องรื้อผนัง ต้องการเพียงช่องเปิดขนาด 900–1,000 mm กว้าง เชื่อมต่อไฟฟ้า 220V และระบบระบายอากาศกลับ — ติดตั้งแล้วเสร็จใน 1–2 วัน
ขอใบเสนอราคา Air Shower Room
แจ้งจำนวน ขนาดพื้นที่ + อุตสาหกรรม — ทีม XEKA ตอบกลับภายใน 1 วันทำการ
